Bijstandsuitkering

Rechten en Plichten van de Bijstand

Als je niet over voldoende middelen beschikt om in je eigen levensonderhoud te voorzien, en niet in aanmerking komt voor een andere uitkering, kun je een beroep doen op de bijstand. Daarmee kun je de periode overbruggen naar betaalt werk. De bijstandsuitkering wordt door de gemeente uitgekeerd, zij helpen ook bij het vinden van een nieuwe baan.

Wat zijn de voorwaarden voor een Bijstandsuitkering?

Er zijn bepaalde voorwaarden gesteld aan een bijstandsuitkering:

  • Je moet minimaal achttien jaar oud zijn
  • Je moet rechtmatig verblijven in Nederland
  • Je beschikt niet over voldoende inkomen of vermogen om zelf in je levensonderhoud te voorzien
  • In een gezamenlijke huishouding telt het inkomen en/of vermogen van je partner ook mee
  • Je zit niet in de gevangenis
  • Je zoekt samen met de gemeente actief naar een baan
  • Je komt niet in aanmerking voor een andere uitkering

Eigen bezit

Om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering mag je niet teveel eigen vermogen bezitten. Een alleenstaande mag maximaal € 5.920,- bezitten, een alleenstaande ouder € 11.840,- en een gezamenlijke huishouding mag maximaal € 11.840,- aan totaal vermogen bezitten. Als je meer geld hebt moet je dat eerst gebruiken voor jouw levensonderhoud.

Als je huiseigenaar bent zal de gemeente toetsen op basis van overwaarde op het huis. Dat is de som van de huidige waarde van het huis minus het deel van de hypotheek die nog niet is afgelost.

Hoeveel bijstand krijg je?

Het bedrag dat je als bijstand kunt krijgen is afhankelijk van je persoonlijk leefsituatie. Dit is de huidige rekenmethode:

  • Alleenstaand: Van 21 jaar tot aan je AOW krijg je 70% van het minimumloon
  • Alleenstaande Ouder: Van 21 jaar tot aan je AOW krijg je 70% van het minimumloon en een extra kindgebonden budget
  • Samenwonend of Getrouwd: Van 21 jaar tot aan je AOW krijg je samen 100% van het minimumloon
  • Jongeren tussen 18 en 21: Hierbij wordt de hoogte van het bedrag afgeleid van de kinderbijslag

Als er meer personen in jouw woning verblijven zal het bedrag lager worden omdat je kosten kunt delen. Dit heet de “kostendelersnorm”.

Waar vraag ik een bijstandsuitkering aan?

Je vraagt bijstand aan bij de gemeente waar je woont. Je zult in principe geen bijstand ontvangen met terugwerkende kracht. Wacht dus niet te lang en meld je zo snel mogelijk bij de gemeente. Het is je eigen verantwoording, het gebeurt niet automatisch bij bijvoorbeeld ontslag.

Waar moet ik aan voldoen om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering?

Je hebt een aantal plichten om aan te voldoen. Als je hier niet aan voldoet kan jouw uitkering wordt worden ingetrokken voor minimaal één en maximaal drie maanden.

Dit zijn de arbeidsplichten:

  • Als er een baan wordt aangeboden moet je deze accepteren
  • Je moet de aangeboden baan proberen te houden
  • Als je wilt verhuizen moet je vooraf al actief een baan gaan zoeken in die gemeente
  • Er staat een maximum aan drie uur reistijd per dag die je moet accepteren voor werk
  • Als je ergens anders een baan kunt krijgen moet je bereid zijn om te verhuizen mits het salaris hoger is dan de bijstand
  • Je moet zoveel mogelijk kennis behouden en verkrijgen
  • Als de gemeente hulp biedt of geeft moet je die ook accepteren
  • Je moet zorgen dat jouw uiterlijk, kleding en persoonlijke verzorging het verkrijgen en behouden van een baan niet belemmert

Alleenstaande ouders met kinderen jonger dan vijf jaar die volledige zorg voor het kind dragen, en mensen die voor lange tijd arbeidsongeschikt zijn worden vrijgesteld van bovenstaande verplichtingen.

Daarnaast zijn er ook andere plichten waar je aan moet voldoen. Als je dat niet doet kan dat een verlaging van de bijstand tot gevolg hebben:

  • Re-integratieplicht: Je moet indien gevraagd bereid zijn nieuwe vaardigheden te leren
  • Tegenprestaties: Maatschappelijk nuttige activiteiten zonder betaling met een beperkte duur
  • Medewerkingsplicht: Als de gemeente bijvoorbeeld een bezoek wil brengen moet je daarmee instemmen
  • Correct gedrag: Je moet je correct gedragen tegenover personeel van de gemeente
  • Legitimatieplicht: Je moet jezelf kunnen legitimeren als daarom gevraagd wordt
  • Inlichten: Als er om bepaalde informatie gevraagd wordt met betrekking tot jouw recht op bijstand moet je daar antwoord op geven
  • Taalvereiste: Het is verplicht om de Nederlandse taal te beheersen om de kans op werk te verhogen

Wijzigingen in de Wet

Vanaf 1 januari zijn een aantal nieuwe regels ingevoerd onder de naam “Participatiewet”.

  • Door de kostendelersnorm zul je minder bijstand ontvangen als je met andere mensen in huis woont.
  • Als je voor een langere tijd in de bijstand komt zonder uitzicht op werk is er een langdurigheidstoeslag mogelijk, de gemeente bepaalt hoe hoog dit bedrag is.
  • Alleenstaande ouders vallen in een lagere bijstandsnorm, dit wordt gecompenseerd met een hoger kindgebonden budget.

Vanaf 2016 een Taaleis

Met ingang van 2016 bestaat er een taaleis voor bijstandsgerechtigden. Je moet in staat zijn om eenvoudige, Nederlandstalige teksten te lezen en te schrijven op het referentieniveau 1F. Als je niet aan kunt tonen de taal voldoende te beheersen moet je een taaltoets afleggen. Slaag je niet het minimum niveau te behalen, en je doet geen moeite om dit te verbeteren, kun je na zes maanden gekort worden op jouw bijstandsuitkering. Dit start met 20% minder bijstand tot zelfs 100% na één jaar.

Verschil WW-uitkering en Bijstandsuitkering

Als je werkloos wordt zul je in eerste instantie een beroep kunnen doen op een WW- uitkering. De meeste mensen zijn hiervoor verzekerd via het dienstverband. Een WW-uitkering vraag je aan bij het UWV en zij zullen dit bedrag uitkeren. Als je niet voldoet aan de voorwaarden voor een WW-uitkering, en je beschikt niet over voldoende inkomsten of vermogen, dan kun je een beroep doen op een bijstandsuitkering. Deze verloopt via de gemeente waar je in woont. De hoogte van een bijstandsuitkering is niet gebaseerd op voorafgaand werk of inkomen. De bijstandsuitkering heeft geen vooraf bepaalde tijdsduur, er staan wel aanzienlijk meer verplichtingen tegenover.